|
Hurricane - Stacja do testowania wentylatorów
Wentylatory... na palcach jednej ręki mogę policzyć znane mi PC'ty, które pracują bez nich. Tak naprawdę to wszyscy z nich korzystamy. Chłodzą procesory, karty graficzne, zasilacze. Zapewniają cyrkulację powietrza w obudowie czy też obniżają temperaturę wody przepływającej przez chłodnicę w systemie WC. Nawet w ekstremalnych metodach chłodzenia nie sposób obejść się bez wentylatorów.
Ze względu na dużej zapotrzebowanie na te produkty, w sklepach znajdziemy ogromny wybór wentylatorów w różnych rozmiarach. Najpopularniejsze to 80, 92 i 120 mm. Klient może wybrać modele z podświetleniem lub bez, pracujące z wysoką lub niską prędkością obrotową. W zależności od konstrukcji wirnika, łożyska i ilości obrotów na minutę, wentylatory pompują większą lub mniejszą ilość powietrza oraz generują pewien poziom natężenia dźwięku.
O ile pomiar prędkości obrotowej jest zadaniem łatwym, o tyle określenie jaki hałas generuje dany wentylator lub jaki ma przepływ powietrza, nie jest już takie proste. Jak wiadomo, różni ludzie mają różne definicje cichego lub głośnego, wydajnego lub mało wydajnego wentylatora. Z tego powodu recenzje tracą na profesjonalizmie gdy są w nich umieszczone testy "na ucho". Od dziś jednak będziecie mieli okazje czytać w pełni profesjonalne testy wentylatorów w Mod-Planet!
Parametry wentylatora
Jak już wspomniałem, testując wentylator możemy zmierzyć 3 główne wartości - prędkość obrotową, natężenie dźwięku oraz przepływ powietrza.
Prędkość obrotowa
Parametr, który jest najłatwiejszy do zmierzenia, gdyż można odczytać go za pomocą płyty głównej. Wyraża się go za pomocą jednostki RPM (ang. Revolutions per minute), czyli po prostu ilości obrotów na minutę.
W przypadku Hurricane nie zamierzamy korzystać z płyty głównej, gdyż dokładność odczytu jest wątpliwa. Aby zapewnić maksymalną dokładność, wykorzystamy tachometr cyfrowy. Jest to urządzenie, które wysyła wiązkę laserową. Ta z kolei odbita od folii refleksyjnej na łopatce wentylatora jest wychwytywana przez fotodiodę. Dzięki temu możemy zmierzyć prędkość obrotową z dokładnością do 1 RPM. Odległość od obracającego się elementu nie ma tutaj znaczenia.
W redakcji posiadamy prosty model tachometru DT-2234 z dokładnością +/- 0,05%. Dla naszych zastosowań to więcej niż wystarczająco. Ze względu na niewielkie wahania prędkości obrotowej, zanotowana wartość zostanie zaokrąglona do 10 RPM
|
(kliknij aby powiększyć)
|
Natężenie dźwięku:
Pomiar natężenia dźwięku jest już bardziej wymagający niż pomiar prędkości obrotowej. Jednostką używaną do pomiaru ciśnienia akustycznego jest decybel, oznaczany jako dB. Warto wspomnieć, iż jest to jednostka logarytmiczna. Nie zanudzając teorią powiem tylko, że wzrost o 6 dB powoduje dwukrotny wzrost natężenia dźwięku, a różnica 20 dB to już dziesięciokrotny wzrost głośności. Do naszych zastosowań wykorzystamy jednostkę dBA, oznaczającą poziom dźwięku w decybelach odniesiony do krzywej A, która odwzorowuje charakterystykę pracy ludzkiego ucha. Urządzenie do pomiaru ciśnienia akustycznego nazywa się sonometr. My do testów wykorzystamy model SL-100 firmy Voltcraft.
|
(kliknij aby powiększyć)
|
Ważną kwestią przy pomiarach głośności jest wpływ zewnętrznych czynników. Mowa o wibracjach przenoszonych przez wentylator, odgłosie przepływającego powietrza oraz dźwiękach otoczenia. Aby wyeliminować wpływ wibracji na odczyt, wentylator w trakcie testu jest umieszczony w piankowym stelażu, który skutecznie tłumi wibracje. Sonometr nie może być ustawiony po stronie wywiewającej, gdyż podmuch powietrza również spowodowałby przekłamania pomiaru.. Dźwięki otoczenia również mogą zawyżać odczyt, dlatego wszystkie testy przeprowadzane są w możliwie jednolitych warunkach, przy jak najniższej głośności tła.
|
(kliknij aby powiększyć)
|
Mówiąc najniższa głośność tła mam na myśli 29-31 dBA. I tutaj właśnie jest dobry moment aby wyjaśnić dlaczego ta wartość jest tak wysoka, skoro producenci wentylatorów często podają, iż ich produkty mają poniżej 10 dBA. Nie będę wnikał w sposoby pomiaru ciśnienia akustycznego przez producentów, mogę natomiast określić kiedy głośność tła mieści się we wspomnianym wcześniej zakresie:
Godzina 22-23, dom jednorodzinny na uboczu niewielkiego miasta, około 50 metrów od najbliższej, niezbyt uczęszczanej o tej porze drogi. Wszyscy domownicy śpią, więc praktycznie brak źródeł hałasu. Wskazanie sonometru: 29,5-30 dBA.
Jak widać na powyższym przykładzie, 30 dBA to wartość bardzo niska, w centrum miasta może być ciężko uzyskać taki poziom głośności nawet w nocy.
Mimo iż teoria jest dosyć nudna, to istnieje jeszcze jedna ważna kwestia, wymagająca wyjaśnienia. Czy podczas testów wahanie głośności tła rzędu 2 dBA będzie wpływało na wynik? Otóż nie, gdyż fala dźwiękowa otoczenia różni się mocno od fali wytwarzanej przez wentylator. Gdyby test był przeprowadzany w pobliżu pracującego komputera, wtedy wynik mógłby być zawyżony, bo wystąpiło by zjawisko nakładania się fal dźwiękowych. Oczywiście bardzo trudno przewidzieć o ile może wzrosnąć poziom hałasu przy kilku różnych wentylatorach, ale generalnie są to podobne fale dźwiękowe i również w praktyce generują wyższy poziom hałasu.
|
