|
Wszystko o zasilaczach
Zasilacz - czy muszę kogokolwiek przekonywać jak jest ważny? No dobra - może są wśród czytelników osoby o małym stażu i doświadczeniu z kompami. Przytoczę zatem pewien fakt.
Czy wiecie co według statystyk serwisów naprawiających komputery najczęściej psuje się w kompach? Zasilacz. Za swojego rodzaju wykładnię może również posłużyć przysłowie serwisantów: "Jak się w kompie coś dziwnie psuje, nie wiadomo co to jest - to zasilacz".
Wszystkie części w naszym kompie działają na prąd. Nowoczesna elektronika - jak nie trudno się domyślić - bywa delikatna. Dlatego warto zadbać, aby prąd był dobrej jakości. Za to odpowiada PSU.
Artykuł - dla porządku - dzielę na rozdziały stanowiące oddzielne, autonomiczne części.
|
(kliknij aby powiększyć)
|
01. Mierzymy napięcia
Witam w pierwszym rozdziale tego artykułu.
Dzisiaj przejdziecie (albo i nie :)) krótkie, lecz bardzo przydatne przeszkolenie z zakresu diagnostyki najważniejszego komponentu komputera... zasilacza. Tak, tak - nie procesora, nie karty graficznej, czy też dysku twardego, tylko tego niepozornego pudełeczka z wystającą kupką kabli i kręciołkiem w środku. To od jego pracy zależy, czy będziemy się cieszyć swoim kompem, czy też wąchać smród palącej się elektroniki.
Stabilne napięcia (zapewniane przez sprawny, firmowy zasilacz) pozwalają obniżyć obroty wentylatorów (komponenty mniej się grzeją) oraz uzyskać wyższe wyniki w OC. Chociażby z tych powodów warto sprawdzić, czy nasz zasilacz pracuje tak, jak powinien, czyli zgodnie z normą ATX.
|
(kliknij aby powiększyć)
|
Jeśli nie masz woltomierza, to postaraj się go jakoś zdobyć... Nie jest to jakiś strasznie duży wydatek - na bazarze już za dyszkę można kupić multimetr (woltomierz, amperomierz i jeszcze kilka innych bajerów w środku). Oczywiście pomiar takim urządzeniem nie będzie dokładny do trzech miejsc po przecinku... tolerancja błędu powinna być podana na pudełku. Jeśli dopadłeś już przyrządzik - możesz przejść dalej.
Wszystkie osoby, które mają nikłe pojęcie o elektryce w komputerze powinny przed pomiarami przeczytać artykuł "Komputerowa elektryka dla początkujących".
|
(kliknij aby powiększyć)
|
(kliknij aby powiększyć)
|
Przekręcamy pokrętło w mierniku na DCV 20 (pomiar prądu stałego do 20V - inny sposób oznaczenia na miernikach na poniższym zdjęciu), po czym umieszczamy sondy miernika w molex'ie - odpowiednio: czerwony do czerwonego, czarny do czarnego. Odczytujemy wartość napięcia 5V linii, bo prąd o takim napięciu płynie czerwonymi kablami.
|
(kliknij aby powiększyć)
|
Następnie, czerwoną sondę umieszczamy w "otworku" :), do którego prowadzi żółty kabel, a czarną tradycyjnie do czarnego (czyli masy). Poznaliśmy napięcie 12V linii.
|
(kliknij aby powiększyć)
|
Do pełnego pomiaru brakuje nam jeszcze 3.3V. Za dostarczanie takiego napięcia odpowiadają pomarańczowe kable, które możemy znaleźć w wiązce ATX (20-24 różnokolorowe kabelki z podłużną wtyczką wpiętą w płytę główną), albo wiązce odpowiedzialnej za zasilanie dysków SATA.
Ja pokażę ten drugi sposób, bo wtyk ATX jest trochę problematyczny (mój miernik - a raczej jego sonda - nie chciała wejść... za gruby drut! Oczywiście można użyć nieco siły, to wtedy na pewno wejdzie ;) Ale po co się męczyć?).
To co należy w tym przypadku zrobić to rozbroić wtyczkę, gdyż manewrowanie sondą po małych stykach za wygodne nie jest...
Po chwili dobieramy się do środka i mierzymy napięcie.
|
(kliknij aby powiększyć)
|
Jeśli spisaliśmy wszystkie wartości na karteczce, ręce czy też markerem na monitorze ;) pora je porównać ze wzorem napięć - czyli wyznacznikiem "bytu i niebytu" naszego PSU - z normą ATX.
Nie jest to żadna nowość. Norma ATX powstała dawno temu (use google) i co jakiś czas jest uaktualniana (dla nowych generacji płyt głównych, zasilaczy) - nikt zatem nie powinien mieć problemu z jej znalezieniem... No dobra. Dla tych kilku "google'o o(d)pornych" podaję wartości napięć, które powinny panować w naszej skrzyneczce.
Norma ATX, dla napięć na poszczególnych liniach zasilacza, wygląda następująco:
| Linia | Minimalna wartość | Maksymalna wartość
|
|---|
| 3.3V | 3.14V | 3.47V
|
|---|
| 5V | 4.75V | 5.25V
|
|---|
| 12V | 11.40V | 12.60V
|
|---|
|
(kliknij aby powiększyć)
|
(kliknij aby powiększyć)
|
Jeśli wyniki są prawidłowe, warto powtórzyć test pod dużym obciążeniem (super pi, prime95, pcmark itp.) i zobaczyć jak się napięcia mają "w stresie". Gdy nadal wszystko będzie na odpowiednim poziomie - możemy spać ehm... modować spokojnie ;).
Jeśli natomiast spisane rezultaty nie mieszczą się w normie - warto wymienić zasilacz. Zawsze lepiej wydać parę złotych na nowy PSU, niż czekać na sytuację, która zmusi nas do zakupu jeszcze kilku innych komponentów - zwłaszcza jeśli wcześniej wydaliśmy na nie fortunę.
Zatem, gdy wyniki pomiaru nie są zadawalające i postanowiliśmy wymienić zasilacz na coś lepszego i nowego. O tym jak dokonać wyboru (czyli na co zwrócić uwagę) dowiecie się z kolejnego odcinka.
Wujek Dobra Rada radzi:
- nie macać 220, bo ubije!
- nie zewrzeć linii napięcia z masą lub z innymi liniami, bo zasilacz pójdzie do lepszego świata.
- mieć drugą osobę, patrząca na ręce. Z telefonem. Dla bezpieczeństwa.
- jeśli się coś zmienia, otwiera i gmera, nalezy użyć cyfraka i fotografować newralgiczne momenty, aby potem móc przywrócić stan sprzed gmerania.
Redakcja ani autor artykułu nie ponosi odpowiedzialności za skutki powstałe w wyniku wykorzystania informacji zawartych w artykule.
W wypadku zerwania plomby z nowego urządzenia użytkownik traci bezpowrotnie gwarancję.
Podczas pracy z urządzeniami pod wysokim napięciem należy zachować szczególną ostrożność.
|
|
